Ostatnia część (w sensie tematycznym) powieści Piastowskich
Bunscha dzieje się za czasów Władysława (czy też po Bunschowemu
Włodzisława) Łokietka, a więc koniec rozbicia dzielnicowego i początek
(powiedzmy) Krzyżackich kłopotów. Wcześniej czytałam tylko pierwszą,
Mieszkowo - Chrobrzaną część, reszta z powodu braków poczeka sobie
jeszcze. Jako, ze poszczególne części tworzą pod względem fabuły oraz
występujących bohaterów zamknięte całości na takich skokach niewiele
się podejrzewam traci. Ale do rzeczy.

Jak zawsze obok bohaterów historycznych (Łokieć i z nim
związani możni Polscy, choćby krakowski biskup Muskata) przewijają się
postacie całkowicie fikcyjne. Na tyle, na ile Bunscha poznałam, to są
to w dalszym ciągu postacie jeśli nie tragiczne, to przynajmniej
takie, którym los delikatnie mówiąc nie sprzyja. W tej części są to
niewiadomego pochodzenia młodzian, urodny i postawny, Krzych, który
zaplątał sobie życie z powodów sercowych: zakochał się jak się okazuje
z wzajemnością w Hannie, córce kasztelania Melsztyńskiego Jaśka
Leliwy, prawej ręki Łokietka. Jednak Krzych zaplątany jest w jakieś
ciemne historie, które kryją Duszka i Terka, jego opiekunowie, kryjący
jego pochodzenie zarówno przed nim samym, jak i przed innymi oraz jak
się okaże przed sobą nawzajem również. Zamieszanie z poplątaniem
równe, ród swój Krzych zmienia niemal jak rękawiczki.
Jego losy przeplatają sie z życiem kilku innych osób, m.in.
Ostróżki, chłystka (najpierw), który z biegiem kartek wyrasta na
niezłą wyrękę Łokcia. Ostróżka żyje chęcią zemsty, głównie na
Muskacie, za spalenie jego rodziny. W sumie trochę przypomina Zbrozłę,
który tak jak on służył temu, kto sprzyjał jego zamiarom. Acz Ostróżka
aż tak niezależny nie jest. W jego niedoli towarzyszy mu Braciszek,
który bywał braciszkiem zakonnym, potem zakon opuścił i żyje po
swojemu, zgodnie z własnym rozumieniem Bożych przykazań. Tutaj też
ciśnie się na pamięć postać Zyńki, Bożego człowieka wyrzuconego za
nawias społeczny. Dalej jest jeszcze Radocha, pierwotnie zbój, chłop z
pochodzenia, który za zasługi w walce z Krzyżakami dosłużył się pasa
rycerskiego. Co więcej kocha się w Kundzi, późniejszej żonie Krzycha i
dla niej to by nie wiem, co. Schematów już znanych jest więcej, ot,
chociażby Nozderka, taki tutejszy.... no i macie, już zapomniałam jego
imienia. Ten służka Dzika, co to się potem nieco rozzuchwalił...

Teraz trochę marudzenia. Bo Bunschowe pióro jakby straciło. To
znaczy czyta się to w dalszym ciągu dobrze, ale... O ile w pierwszych
powieściach Bunsch trzymał się zasady no happy endings, to tutaj tak
fajnie już nie jest. Losy Krzycha wydają się jakby zbyt zagmatwane,
zbyt wydumane, zbiegi okoliczności występują w ilościach
zastanawiających. W dodatku na końcu, po wszystkim (coby nie spojlować
cicho sza po czym) nie umiera! A to takie fajne było, że Dzik czy
Krzesz żyli i kończyli tragicznie ;> Mówiąc całkiem poważnie brakuje
tu takiej jakieś świeżości. Raz, ze wałkowane te same schematy, dwa,
że bohaterowie nie są już taką grubą i soczystą kreską malowani. Coś
ucieka. Ot choćby to, że mimo całego tragizmu postaci nad losem
Krzycha i jego bliskich ani jedna łezka nie kapnęła, co przy Dziku i
Krzeszu owszem miejsce miało. Teraz pozostał jakiś taki niedosyt...

Karol Bunsch, "Wawelskie wzgórze", "Wywołańcy", "Przełom", Wydawnictwo
Literackie, wydania stare ;)

On Fri, 16 Dec 2005 21:26:35 +0100, Shilo wrote: